Đối thoại tại nơi làm việc – hình thức đối thoại xã hội thúc đẩy QHLĐ hài hoà, ổn định và tiến bộ trong DN

Đối thoại xã hội là gì?
Đối thoại xã hội (ĐTXH) là một thuật ngữ mô tả sự tham gia của người lao động (NLĐ), người sử dụng lao động (NSDLĐ) và chính phủ trong việc ra quyết định các vấn đề về việc làm và điều kiện làm việc.
Theo định nghĩa của tổ chức ILO: ĐTXH bao gồm tất cả các hình thức đàm phán, tham vấn hoặc đơn giản là trao đổi thông tin giữa cả ba hoặc hai trong số các đại diện NLĐ, Chính phủ vàNSDLĐ về các vấn đề lợi ích chung liên quan đến chính sách kinh tế và xã hội.
ĐTXH là cơ chế hữu hiệu nhất của ILO trong việc thúc đẩy các điều kiện sống và làm việc tốt hơn cũng như công bằng xã hội.
ĐTXH có thể là:
– Hai bên, liên quan đến NLĐ/công đoàn và NSDLĐ.
– Ba bên, liên quan đến các cơ quan Chính phủ, NLĐ/công đoàn và NSDLĐ.
– Đa bên, liên quan đến các cơ quan Chính phủ, NLĐ/công đoàn, NSDLĐ với các đại diện của xã hội dân sự.
(Theo Cuốn “100 thuật ngữ thông dụng nhất về quan hệ lao động được quốc tế sử dụng”  CIRD và Dự án QHLĐ VN-ILO, NXB LĐ-XH)
Trao đổi thông tin là hình thức cơ bản nhất của ĐTXH. Trao đổi thông tin diễn ra khi một bên đối tác công bố, thông báo, đưa ra những thông tin mới có liên quan, tác động đến các bên đối tác khác. Thông qua việc trao đổi thông tin, các bên biết được chủ trương, chính sách của người đưa ra thông tin và phối hợp thực hiện thông tin được tốt hơn. Trong trường hợp này, người quyết định là người đưa ra thông tin, người nhận tin chỉ thực hiện hoặc phối hợp thực hiện.
Trao đổi thông tin có thể được thực hiện một chiều hoặc hai chiều, gián tiếp hoặc trực tiếp, dưới nhiều hình thức: công văn, thông báo, báo cáo, bản tin… Đây là hoạt động đơn giản nhưng là nền tảng cho một cuộc đối thoại hiệu quả.
Tư vấn, tham khảo, có nghĩa là các đối tác xã hội không chỉ chia sẻ thông tin, mà còn thực hiện đối thoại sâu hơn về các vấn đề quan tâm. Trong khi tư vấn tự nó không mang tính chất có năng lực quyết định, nhưng nó có thể chiếm vị trí như là một phần của một quá trình tư vấn.
Đây là việc một bên đối tác tư vấn, tham khảo  ý kiến của các bên đối tác khác trước khi đưa ra một quyết định liên quan đến họ. Mục đích của hoạt động này nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thực thi quyết định. Thông qua việc tư vấn các bên đối tác có thể đạt được sự hiểu biết chung trong quá trình tiếp cận những vấn đề mà họ cùng quan tâm.
Hoạt động tư vấn tham khảo có thể diễn ra dưới hình thức: mời các bên đối tác tham gia vào các cuộc họp, cuộc hội thảo, hoặc thông qua các công văn tham khảo, các phiếu điều tra…  Ở đây người cần tư vấn, tham khảo vẫn là người ra quyết định nhưng có sự xem xét, cân nhắc đến ý kiến của các bên liên quan, do đó đối thoại mang tính chiều sâu.
Đàm phán là diễn giải của 2 quá trình thương lượng tập thể và chính sách liên quan. Thương lượng là một hình thức rộng lớn nhất của đối thoại xã hội và nó được thực hiện ở rất nhiều quốc gia. Nó bao gồm sự đàm phán giữa một NSDLĐ, một nhóm NSDLĐ hoặc tổ chức đại diện cho NSDLĐ và đại diện cho NLSĐ để xác định các vấn đề liên quan đến tiền lương và điều kiện lao động của NLĐ. Kết quả của một quá trình thương lượng thành công là một bản TƯLĐTT.
Đối thoại tại nơi làm việc – một cơ chế ĐTXH góp phần hài hòa QHLĐ tại DN
Nếu xét trong bối cảnh ĐTXH thì đối thoại tại nơi làm việc chính là hình thức ĐTXH trong phạm vi doanh nghiệp, được tiến hành theo cơ chế hai bên, giữa NSDLĐ và NLĐ hoặc đại diện của họ.
ĐTXH ở doanh nghiệp tập trung vào việc phát hiện và giải quyết các xung đột lợi ích và các tranh chấp, tăng cường tính cạnh tranh và tăng tính hiệu quả SX – KD trong doanh nghiệp thông qua việc phát triển một QHLĐ mang tính xây dựng giữa NLĐ và NSDLĐ.
ĐTXH ở doanh nghiệp giúp doanh nghiệp tự giải quyết hiệu quả các vấn đề của chính họ. Trong quá trình đối thoại, NSDLĐ và NLĐ – tham gia vào việc xây dựng các chính sách để bảo vệ lợi ích của chính mình. Đối thoại liên quan đến các vấn đề như:  tiền lương, phụ cấp, tiền thưởng, chế độ bảo hiểm, cải thiện điều kiện làm việc…
Đối thoại ở cấp doanh nghiệp mang tính quyết định đến sự phát triển QHLĐ trong doanh nghiệp.
Một số đặc điểm của đối thoại tại nơi làm việc
– Là quá trình hợp tác, tự nguyện mà cả hai bên tự lựa chọn để cùng làm việc với nhau
– Có thể được hỗ trợ bởi một khung pháp lý tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình hoạt động hoặc đề ra các quyết định thực hiện.
– Là quá trình ủng hộ lẫn nhau. Nó cho phép NLĐ và NSDLĐ có điều kiện làm thay đổi tình hình thực tế bằng cách đưa ra những sáng kiến thay vì phản ứng lại họ.
– Cùng đưa ra một phương pháp tiếp cận chung được hai bên chấp nhận để cùng giải quyết vấn đề mà cả hai bên cùng quan tâm.
Các phương thức đối thoại
Đối thoại trực tiếp: Là việc các bên liên quan gặp mặt trực tiếp để trao đổi thông tin, tham khảo hoặc thương lượng các vấn đề phát sinh liên quan đến họ. Đây là phương thức phổ biến, là hình thức giao tiếp công khai giúp ý kiến của các bên được quan tâm hơn, trở nên có ý nghĩa hơn. Góp phần tạo ra sân chơi bình đẳng cho các bên. Tư vấn trực tiếp cho bên ra quyết định. Đó cũng là cơ sở để xây dựng mối quan hệ hợp tác mang tính xây dựng ở doanh nghiệp.
Đối thoại trực tiếp có thể thường xuyên hoặc bất thường. Đối thoại thường xuyên là đối thoại diễn ra định kỳ nhằm tập hợp và giải quyết các vấn đề phát sinh trong một khoảng thời gian nhất định. Kỳ đối thoại có thể hàng tuần, hàng tháng, hàng quý… Đối thoại bất thường sẽ được tổ chức để tìm ra các giải pháp kịp thời cho các sự việc phát sinh đột xuất.
Tại nơi làm việc, các doanh nghiệp cũng tổ chức các cuộc đối thoại. Ví dụ: Họp tổng kết cuối năm với sự tham gia đông đảo của NLĐ.
Đối thoại gián tiếp: Là việc các bên liên quan trao đổi thông tin, tư vấn hay thương lượng thông qua các văn bản, giấy tờ hoặc phương tiện khác mà không cần gặp gỡ trực tiếp. Hình thức biểu hiện thông qua các bản tin trên hệ thống loa đài, bảng thông báo của công ty, các hộp thư góp ý; các bản tin hàng quý, hàng tháng của công ty…
Các nội dung đối thoại tại nơi làm việc thường liên quan đến:
– Tình hình SX – KD của NSDLĐ;
– Việc thực hiện hợp đồng lao động, TƯLĐTT, nội quy, quy chế và cam kết, thỏa thuận khác tại nơi làm việc;
– Điều kiện việc làm;
– Nội dung khác mà một hoặc cả hai bên quan tâm.
Có thể hiểu được rằng, đối thoại tại nơi làm việc chính là biện pháp rất hữu hiệu để đảm bảo cho NLĐ được thực hiện các quyền dân chủ của mình tại nơi làm việc; là phương thức rộng rãi để các bên đảm bảo cho NLĐ được thực hiện các quyền nêu trên về các vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích chính đáng của NLĐ trong thời gian làm việc tại DN.
Với các quy định như vậy, hy vọng ĐTXH sẽ nhằm ổn định QHLĐ giữa tập thể lao động và người sử dụng lao động thông qua cơ chế đối thoại tại nơi làm việc; khuyến khích các bên có sự đồng thuận để tiến tới ký kết được các bản TƯLĐTT thực chất hơn, tiến tới xây dựng QHLĐ hài hòa ổn định trong DN./.
CIRD

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

19 − 1 =