Tuyên bố năm 1998 và 8 công ước cơ bản của ILO

Hội nghị lao động quốc tế lần thứ 86 họp tại Geneve tháng 6 năm 1998 đã thông qua Tuyên bố về các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động, xác định bốn nguyên tắc và quyền cơ bản của người lao động, bao gồm: quyền tự do liên kết và thỏa ước lao động tập thể; quyền tự do không bị cưỡng bức hay bắt buộc lao động; xóa bỏ một cách có hiệu quả lao động trẻ em; quyền được đối xử bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp.

Bốn quyền và nguyên tắc cơ bản trên được thể hiện trong bốn cặp công ước của ILO, gồm: công ước 87 và 98 về tự do liên kết và thỏa ước lao động tập thể; công ước 29 và 105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức và bắt buộc; công ước 138 và 182 về xóa bỏ lao động trẻ em; công ước 100 và 111 về xóa bỏ phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp. Ngày nay, bốn cặp công ước này được gọi với các tên khác nhau như: các tiêu chuẩn lao động cốt lõi (core labour standards), các nguyên tắc và quyền lao động nền tảng (fundamental rights and principles), các tiêu chuẩn lao động được quốc tế thừa nhận (internationally recognized labour standards), các công ước nhân quyền trong lao động (human rights labour conventions).

Tính đến năm 2016, Việt Nam đã phê chuẩn 5 trong 8 công ước cơ bản nói trên, đó là Công ước số 100 về Trả công bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ cho một công việc có giá trị ngang nhau (phê chuẩn năm 1997); Công ước số 111về Phân biệt đối xử trong làm việc và nghề nghiệp (phê chuẩn năm 1997); Công ước số 138 về Tuổi tối thiểu được đi làm việc (phê chuẩn năm 2003) và Công ước số 182 về Nghiêm cấm và những hành động khẩn cấp xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất (phê chuẩn năm 2000); Công ước số 29 về Lao động cưỡng bức hoặc bắt buộc (phê chuẩn năm 2007). Việt Nam đang trong quá trình nghiên cứu 3 công ước cơ bản còn lại.

Việc phê chuẩn hay gia nhập các công ước quốc tế là công việc hệ trọng, cần có sự cân nhắc thấu đáo, sao cho phù hợp với điều kiện, đặc điểm và vì lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, Điều 2 của Tuyên bố 1998 ILO đã khẳng định là các quốc gia thành viên ILO, dù đã phê chuẩn hay chưa phê chuẩn 8 công ước này đều có nghĩa vụ phải tôn trọng, thúc đẩy và hiện thực hóa một cách có thành ý 8 công ước cơ bản này. Đây là sự khác biệt cơ bản về mặt nghĩa vụ tuân thủ giữa tám công ước cơ bản với các công ước ILO khác.

Như vậy, theo Điều 2 của Tuyên bố thì ngoài việc phải thực hiện đầy đủ nội dung của 5 công ước cơ bản của ILO mà Việt Nam đã phê chuẩn gia nhập, thì Việt Nam với tư cách là Thành viên của ILO có nghĩa vụ phải “tôn trọng, thúc đẩy và hiện thực hóa một cách có thành ý” đối với 3 công ước cơ bản của ILO mà Việt Nam chưa phê chuẩn (tính đến 2016) là Công ước số 87 về quyền tự do liên kết, Công ước số 98 về quyền thương lượng thỏa ước lao động tập thể và Công ước 105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức.

Từ khi được ILO thông qua năm 1998 đến nay, Tuyên bố về Những nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động đã được áp dụng rộng rãi trong quan hệ quốc tế, bao gồm cả quan hệ thương mại quốc tế.

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã và đang tiếp cận với bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản được nêu trong Tuyên bố ILO 1998 theo hai kênh chính:

Thứ nhất là ở cấp doanh nghiệp: phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam làm hàng xuất khẩu vào thị trường Bắc Mỹ và Châu Âu đều phải chứng minh việc doanh nghiệp tuân thủ và tôn trọng bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản này tại doanh nghiệp của mình. Việc chứng minh sự tuân thủ theo các tiêu chuẩn lao động cơ bản này là một trong những yếu tố làm tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp tại những thị trường này.

Thứ hai là thông qua các hiệp định thương mại tự do FTA: việc đưa bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản vào các hiệp định thương mại tự do đang trở thành một xu hướng trên thế giới. Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định FTA Việt Nam – EU mà Việt Nam vừa kết thúc đàm phán đều bao gồm những cam kết chặt chẽ về việc thực hiện bốn tiêu chuẩn lao động cơ bản này.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc hiểu rõ nội dung của Tuyên bố 1998 của ILO cùng với 8 công ước về bốn tiêu chuẩn lao động quốc tế cơ bản được nêu trong Tuyên bố sẽ giúp cho cơ quan nhà nước các cấp, các cơ quan, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp trong việc xây dựng luật pháp, chính sách và đề ra các giải pháp thích hợp để chủ động trong quá trình hội nhập quốc tế.

Trung tâm Hỗ trợ phát triển Quan hệ lao động xin trân trọng giới thiệu cuốn “Tuyên bố 1998 của ILO về Những nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động và những Công ước cơ bản của Tổ chức Lao động quốc tế” để tham khảo trong quá trình Việt Nam hội nhập quốc tế.

Việc chuyển ngữ sang tiếng Việt Nam những văn bản mang văn phong luật quốc tế để sao cho giữ nguyên được hàm ý của văn bản gốc luôn là một thách thức lớn đối với những người làm công tác biên dịch. Chúng tôi đã cố gắng hết sức để vượt qua thách thức này. Tuy nhiên, có những điểm có thể còn có những phương án chuyển ngữ khác. Chúng tôi sẽ rất biết ơn nếu quý độc giả phát hiện và gợi ý cho chúng tôi những phương án chuyển ngữ chuẩn hơn để chúng tôi nghiên cứu, hiệu đính trong những lần xuất bản sau nhằm phục vụ được quý độc giả tốt hơn.

Nhân dịp này, chúng tôi xin chân thành cảm ơn Dự án Quan hệ lao động Việt Nam – ILO trong việc biên dịch và in tài liệu này.

 

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách này cùng bạn đọc.

TRUNG TÂM HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN QUAN HỆ LAO ĐỘNG

5 thoughts on “Tuyên bố năm 1998 và 8 công ước cơ bản của ILO

  1. Phạm Thanh Tùng 06/04/2016 at 18:25 - Reply

    em hiện là sinh viên năm cuối tại khoa luật – Đại học quốc gia Hà Nội. Sắp tới, em sẽ thực hiện đề tài “Những quy đinh về lao đông trong hiệp đinh TPP và sự ảnh hưởng của nó đến Việt Nam”. Liệu em có thể mua cuốn sách “Tuyên bố 1998 của ILO về Những nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động và những Công ước cơ bản của Tổ chức Lao động quốc tế” tại địa chỉ nào ạ?

    • Về cuốn “Tuyên bố năm 1998 và 8 công ước cơ bản của ILO”, sắp tới CIRD sẽ có buổi công bố, giới thiệu (dự kiến là ngày 25/4/2016). Bạn vui lòng liên hệ sđt (04)39369805 để đăng ký tham dự, hoặc để lại email và sđt để CIRD liên hệ.

  2. nguyễn hòa thuận 25/04/2016 at 12:00 - Reply

    Em hiện là sinh viên năm cuối trường Đại học Luật TP.HCM, em đang muốn đặt mua cuốn sách “Tuyên bố 1998 của ILO về Những nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động và những Công ước cơ bản của Tổ chức Lao động quốc tế” thì đặt mua ở đâu vậy ạ? Em cám ơn

  3. Nguyễn Ngọc Đức 08/09/2017 at 10:27 - Reply

    Tôi muốn mua 1 quyển sách ” Tuyên Bố 1998, và 8 công ước cơ bản của ILO.
    Số ĐT : 0913846025

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *