Tổng quan

Quan hệ lao động trong kinh tế thị trường được xây dựng trên nhu cầu hợp tác giữa người lao động và người sử dụng lao động. Mối quan hệ này luôn tồn tại sự khác biệt về quyền lợi.

Để các bên đạt được điểm cân bằng, hài hòa lợi ích thì đối thoại và thương lượng là cơ chế hữu hiệu. Do đối thoại và thương lượng mang tính tự nguyện nên không thể dùng bộ máy quản lý nhà nước để can thiệp trực tiếp vào hoạt động này.

Vì vậy, cần có bộ máy thực hiện chức năng hỗ trợ các bên đối thoại, thương lượng một cách có hiệu quả. Cơ quan hỗ trợ đó phải là một cơ quan nhà nước bởi chỉ có cơ quan nhà nước mới đủ uy tín đối với cả hai bên để đóng vai trò là bên trung lập, khách quan giúp hai bên vượt qua cách biệt, tiến tới thỏa thuận.

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, ngày 05/02/2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 151/QĐ-TTg thành lập Trung tâm Hỗ trợ phát triển Quan hệ lao động trực thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội với chức năng là đơn vị sự nghiệp công phục vụ nhiệm vụ quản lý nhà nước về quan hệ lao động. Đến năm 2017, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (theo Nghị định số 14/2017/NĐ-CP ngày 17/02/2017 của Chính phủ) Cục Quan hệ lao động và Tiền lương được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Vụ Lao động – Tiền lương và Trung tâm Hỗ trợ phát triển Quan hệ lao động.

Theo đó, những nhiệm vụ chính của Trung tâm bao gồm:

1.  Nghiên cứu – Tư vấn:

– Tư vấn thực hiện chính sách pháp luật cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân về lĩnh vực lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Tư vấn nghiệp vụ, hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân về lĩnh vực lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Trực tiếp tham gia hỗ trợ các cơ chế quan hệ lao động (đối thoại-thương lượng, trung gian – hòa giải, giải quyết tranh chấp lao động) theo yêu cầu

2. Phát triển kỹ năng:

– Tổ chức thực hiện các hoạt động tập huấn chính sách, pháp luật, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng thuộc lĩnh vực lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Cung cấp các dịch vụ phát triển kỹ năng về lao động, quan hệ lao động và tiền lương; quản lý nhân lực trong doanh nghiệp, đối thoại thương lượng

3. Thông tin – Thống kê:

– Xây dựng, vận hành và khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu về lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Phân tích, dự báo tình hình phát triển lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Xây dựng và công bố các báo cáo thống kê về lao động, quan hệ lao động, tiền lương

– Biên soạn và xuất bản các tài liệu, sách, báo, tạp chí, bản tin, tờ rơi, video cùng các ấn phẩm khác phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật và nâng cao nhận thức về lao động, quan hệ lao động, tiền lương

 

Về lao động: hợp đồng lao động, sử dụng lao động, cho thuê lại lao động, nội quy lao động, kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất; chính sách lao động trong trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản, giải thểm phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã và trong sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước; chế độ chính sách riêng đối với lao động nữ, lao động là người cao tuổi, lao động là người khuyết tật, lao động chưa thành niên, lao động và người giúp việc gia đình, lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao, lao động nhận công việc về làm tại nhà và một số lao động khác theo quy định của pháp luật.

Về quan hệ lao động: đối thoại tại nơi làm việc, quy chế dân chủ cơ sở tại nơi làm việc; thương lượng tập thể, thỏa ước lao động tập thể; giải quyết tranh chấp lao động cá nhân, tập thể và đình công; tổ chức và hoạt động của hội đồng trọng tài, hòa giải viên lao động; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, phòng ngừa tranh chấp lao động và đình công; các giải pháp, mô hình phát triển quan hệ lao động, hệ thống quản trị nguồn nhân lực; xây dựng và thực hiện đề án, dự án về quan hệ lao động; đăng ký và quản lý hoạt động của các tổ chức đại diện người lao động theo quy định của pháp luật lao động.

Về tiền lương: tiền lương tối thiểu, định mức lao động, thang lương, bảng lương, phụ cấp lương; quy chế trả lương, quy chế thưởng, xác định vị trí việc làm của doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hội gia đình, cá nhân, có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động; tiền lương đối với lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.