Điều chỉnh lương tối thiểu: Cân bằng tái sản xuất và thúc đẩy kinh tế

Ông Bùi Sỹ Lợi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội khẳng định: Mức tăng lương tối thiểu phải được xem xét trên năng lực, sức cạnh tranh và khả năng chi trả của DN, cũng như để người lao động được cải thiện mức sống.

– Thưa ông, qua hai cuộc họp bàn về điều chỉnh lương tối thiểu vùng 2018, phía đại diện người lao động (TLĐLĐ) và người sử dụng lao động (VCCI) vẫn chưa tìm được tiếng nói chung. Quan điểm của ông về vấn đề này?

VCCI muốn tăng lương ở mức 5%, trong khi phía TLĐLĐ thì muốn tăng mức 8%, hai bên đều có đề xuất chính đáng và lý lẽ hợp lý.

Theo đó, mức tăng 8% là đẩy nhanh tiến độ đảm bảo tiền lương tối thiểu bằng với mức sống tối thiểu của người lao động theo điều 90 Bộ Luật Lao động. Mức tăng lương tối thiểu là mức tiền lương thấp nhất của chủ lao động trả cho người lao động theo quy định của Chính phủ, đảm bảo 3 yêu cầu: nhu cầu sống tối thiểu, yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, và mức tiền lương trên thị trường lao động. Trong khi đó, VCCI đề xuất mức 5% là để đảm bảo giá thành hàng hoá sản phẩm phù hợp, đảm bảo cho DN tồn tại, đảm bảo sức cạnh tranh và phát triển.

Về nguyên tắc, tốc độ tăng tiền lương phải thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động để đảm bảo tái sản xuất sức lao động và thúc đẩy kinh tế phát triển. Vì vậy, cần hài hoà lợi ích của các bên, bởi nếu chúng ta nâng lương quá cao lên thì lợi bất cập hại. Người lao động được cải thiện mức sống tốt hơn nhưng DN sẽ rất khó khăn vì chi phí lao động tăng, giá thành sản phẩm đội lên, đặc biệt là trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt của quá trình hội nhập toàn cầu.

Tuy nhiên, để hài hoà lợi ích của các bên là rất khó, cần sự thoả thuận và nhượng bộ của mỗi bên để đạt được điểm có thể chấp nhận, đó là điểm mà cả hai bên tạm bằng lòng.

– Tuy nhiên, Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị quyết về hỗ trợ phát triển DN. Vì vậy nhiều ý kiến cho rằng việc tăng lương theo “lộ trình” từng năm là một “rào cản” đối với DN, thưa ông?

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 35 về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020, trong đó, đề ra rất nhiều giải pháp, như: Rà soát giảm chi phí cho DN, đơn giản hóa các thủ tục hành chính với tinh thần lấy DN là đối tượng phục vụ… Do đó Chính phủ có chủ trương giảm chi phí, vực dậy và hỗ trợ DN phát triển.

Trong khi đó, khảo sát của PCI 2016 cho thấy, số DN kinh doanh báo lãi trong 5 năm trở lại đây chỉ quanh mức 60%, trước đó là 70 – 80%, quy mô lao động trung bình đã giảm xuống còn 26,6 người, nhu cầu mở rộng kinh doanh ở mức khá thấp khoảng 48%. Như vậy, có thể thấy DN đang kinh doanh khó khăn.

Về nguyên tắc, tốc độ tăng tiền lương phải thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động để đảm bảo tái sản xuất sức lao động và thúc đẩy kinh tế phát triển. 

Hơn nữa, theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Thống kê, năng suất lao động của Việt Nam năm 2015 chỉ bằng 4,4% của Singapore; 17,4% Malaysia; 35,2% Thái Lan; 48,5% Philippines và 48,8% của Indonesia.
Ngoài ra, chi phí tiền lương trong giá thành sản phẩm ở Việt Nam là hơn 18,3%, trong khi ở khu vực ASEAN chỉ khoảng 16%. Nghĩa là mức chi trả tiền lương cho người lao động ở nước ta cao hơn ở khu vực.

– Không những vậy, các tổ chức quốc tế còn cho rằng, nếu tiếp tục tăng lương tối thiểu, mà không cân nhắc các bài toán kinh tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các kế hoạch kinh doanh của giới đầu tư nước ngoài, thưa ông?

Riêng các khoản DN phải đóng cho các quyền lợi của người lao động căn cứ trên lương tối thiểu hiện nay khoảng 24%. Như vậy, cứ mỗi đồng lương tối thiểu vùng tăng DN lại phải tăng chi phí nhân công.

Vì vậy, không nên tạo sức ép quá sức cho DN bởi lộ trình tăng lương khiến DN phải chịu đựng những áp lực về bài toán chi phí, lợi nhuận và khả năng tạo nguồn việc làm phát triển bền vững.

– Hiện, phía cộng đồng DN vẫn rất mong muốn không điều chỉnh lương tối thiểu vùng 2018. Quan điểm của ông như thế nào trước nguyện vọng này?

Tăng lương tối thiểu là quy luật chung, bất cứ nước nào cũng có tiêu chuẩn để DN lựa chọn phương pháp và hình thức trả lương. Một số nước tính theo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và 50% người phụ thuộc, còn Việt Nam thì tính theo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và 70% người phụ thuộc. Như vậy, chúng ta đang cao hơn 20% so với các nước trong khu vực.

Do đó, việc tăng lương chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến DN nhưng không có nghĩa rằng ảnh hưởng là chúng ta không tăng. Tuy nhiên, mức tăng nên được tính toán trên năng lực của DN.

Chính phủ hiện đã giảm lộ trình đạt mức lương tối thiểu và bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của người lao động cũng như gia đình họ vào năm 2018. Tính đến năm 2017, lương tối thiểu đã đạt 93% mức sống tối thiểu. Cùng với đó, nếu tính thêm yếu tố tăng năng suất lao động và trượt giá dự kiến năm 2018 khoảng 3% nữa, thì mức tăng lương tối thiểu năm 2018 sẽ ở mức 7%.

Về dài hạn, DN nên cải thiện điều kiện làm việc, động viên, khuyến khích để người lao động nỗ lực cống hiến, góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm thì sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn so với việc trả lương thấp để giữ giá thành sản phẩm.

Về phía người lao động, thay vì trông chờ, ỷ lại, nên chủ động hoàn thiện các kỹ năng cần thiết, nỗ lực góp phần xây dựng DN vững mạnh. Thực tế cho thấy, khi DN và người lao động cùng nhìn về một hướng thì các mối quan hệ sẽ được cải thiện, chính sách pháp luật về lao động sẽ được thực thi một cách tự nguyện.

– Xin cảm ơn ông!

Theo enternews.vn

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

VietnamEnglish